Lab. Deneyleri

8.Sınıf Fen ve Teknoloji deneyleri

  • Döküman
  • 20.03.2011
  • 0 Yorum
  • 3924 Okunma


ASİT VE BAZLARIN ETKİLEŞEREK TUZ OLUŞTURMASININ GÖZLENMESİ

DENEYİN AMACI:  Asit ve baz reaksiyonlarından tuzun oluşumunu görmek.

HAZIRLIK SORULARI.

1-Nötralleşme reaksiyonu nedir? Araştırınız. Örnekler veriniz.

2-Tuzları ayırmada hangi yöntemlerin kullanıldığını araştırınız.

KULLANILAN ARAÇ GEREÇLER:

1-büret

4-statif çubuk

7-metil oranj

2-erlenmayer

5-seyreltik hcı çözeltisi

8-bağlama parçası

3-döküm ayak

6-sodyum hidroksit (naoh)

9-bunzen kıskacı       

DENEY DÜZENEĞİ:

<IMG src="file:///C:\Users\-\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image001.jpg" width=291 height=364 v:shapes="">

DENEYİN YAPILIŞI:

1- Büretin musluğunu kapatarak  asit çözeltisi ile doldurunuz. Statif çubuğa   bağlama parçası yardımıyla bunzen kıskacını  bağlayınız. Yukarıdaki deney şekil düzeneğini oluşturunuz.

2-Erlenmayere 10 ml baz çözeltisinden koyunuz.

3-Baz çözeltisine birkaç damla metil oranj boya maddesinden koyunuz.

4-Baz çözeltisi sarı renkli olduğunda , büretin musluğunu açarak damlalar halinde asit çözeltisi akıtılırken erlenmayeri çalkalayınız.

5-Erlenmayer içindeki çözelti portakal rengine dönüştüğünde büretin musluğunu kapatınız.

6-Oluşturduğunuz tuz çözeltisini ısıtarak sonuçlarını gözlemleyiniz.

***Not: Asit ve baz reaksiyonlarında asit çözeltileri üzerine baz çözeltisi  dökülmemelidir. Baz çözeltisi üzerine, asit çözeltisi damla damla dökülmelidir. Reaksiyon çok şiddetli olduğu için bu kurala uyulması sağlığınız açısından önemlidir.

DENEYİN SONUÇLARI:

Asit ve bazların etkileşmesinden oluşan yeni madde tuzdur. Metil oranj boya maddesinin portakal rengini alması, oluşan  maddenin tuz olduğunu gösterir.Deneyde elde ettiğiniz sıvıyı buharlaştırdığınızda Sodyum klorür –NaCI ( yemek tuzu ) elde edersiniz.                                                                       

                                   NaOH                 +           HCI                         ®          NaCI                     +  H2O

                   Baz (sodyum hidroksit)    +  Asit (Hidroklorik asit)  ®   Tuz (Sodyum klorür)   +  Su

TEORİK BİLGİ:

Asit ve bazların genel özelliklerinden daha önce bahsedilmişti. Bu özelliklerden biride asit ve baz etkileşmesi sonucu tuzun oluşmasıydı.    Asit  +  Baz  ® Tuz  +  Su

Tuz, bir bileşik sınıfının adıdır.  Esasen  artı metal iyonlarının, asitlerin eksi iyonları ile oluşturduğu her iyonik madde tuzdur.Asit ve bazların ayıracı olan  mavi ve kırmızı turnusol kağıtları ve fenol ftalein çözeltisi tuzlara etki etmezler.

            Tuzları ayırt etmek için metil oranj boya maddesi kullanılır.  Metil oranj boya maddesi, asitlerle temas ettiğinde kırmızı rengi, bazlarda sarı rengi, nötral ortamlarda veya tuzlarda ise portakal rengi verir.Tuzlar suda çözündüklerinde iyonlarına ayrılır.

NaCI ( suda ) ® Na+  +  CI­­-

CuCI2  ( Bakır klorür ), Na2CO3( Sodyum karbonat ), CuSO4 ( Bakır sülfat ) gibi maddeleri tuzlara örnek olarak verebiliriz.

 

MIKNATIS VE ÖZELLİKLERİNİN TANITILMASI

DENEYİN AMACI: Bir mıknatısı tanımak ve özelliklerini kavramak.

HAZIRLIK SORULARI:

1-Hangi maddeler mıknatıslık özelliği taşır? Nedenlerini araştırınız.

2-Bir mıknatıs topluiğnelere yaklaştırıldığında, mıknatısın en çok hangi kısmında topluiğneler toplanır? Nedenlerini tartışınız.

KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:

1.mıknatıs

2.küçük çivi ya da topluiğneler

3.çeşitli metal paralar

4.bakır ve çinko elektrotlar

DENEY DÜZENEĞİ:

<IMG border=0 src="file:///C:\Users\-\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image001.jpg" width=256 height=274 v:shapes="">

<IMG border=0 src="file:///C:\Users\-\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image002.jpg" width=256 height=274 v:shapes="">

DENEYİN YAPILIŞI:

1-Mıknatısı çivilere yaklaştırınız. Mıknatıs çivileri çeker.

2-Bu defa mıknatısı bakır ve çinko elektrotlara yaklaştırınız. Bunları çekmediğini gözleyiniz.

3-Deneyi çeşitli metal paralarla tekrarlayınız. Mıknatısın hangi metal paraları çektiğini gözleyiniz.

4-Mıknatısın çeşitli kısımlarına çivileri  yaklaştırınız. Çivileri en çok mıknatısın uç kısımlarının çektiğini gözleyiniz.

DENEYİN SONUCU:

Çivileri en çok çeken mıknatısın uç kısımlarına “Mıknatısın kutupları” denir.Büyük küçük her mıknatısın daima kuzey ve güney olmak üzere iki kutbu vardır.

TEORİK BİLGİ:

Demir, nikel, kobalt gibi maddeleri çekme özelliği gösteren magnetit maddelere “mıknatıs” denir. Mıknatıslar ; a)Doğal mıknatıs  b)Yapay mıknatıs   c)Elektromıknatıs  olmak üzere  üçe ayrılır.

Mıknatısların uç kısımlarında çekme özelliği daha fazladır. Bir mıknatısın kuzey (N) ve güney(S) olmak üzere iki kutbu  vardır. Bir mıknatıs kaç parçaya bölünürse bölünsün daima iki kutbu olur.

 

DNA(DEOKSİRİBONÜKLEİK ASİT) MODELİNİN İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI:DNA modeli üzerinde DNA’nın yapısını kavramak ve özellikleri hakkında bilgi edinmek.

KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:

DNA molekül modeli

DENEY DÜZENEĞİ:

<IMG src="file:///C:\Users\-\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image001.jpg" width=351 height=636 v:shapes="">

DENEYİN YAPILIŞI:

1-DNA molekül modeli üzerindeki plastik şeritleri birbirinden ayırınız.

2-Plastik şeritleri doğru bir şekilde karşılıklı yerleştiriniz. DNA bazlarını karşılıklı dizerken A karşısında T, G karşısında C olmasına dikkat ediniz.

DENEYİN SONUCU:

Plastik şeritleri karşılıklı doğru bir şekilde yerleştirdiğinizde  bir DNA molekül modeli ortaya çıkar.

TEORİK BİLGİ:
Hücrelerdeki hayatsal olayları ve reaksiyonları yöneten, kontrol eden, kalıtsal özellikleri kuşaktan kuşağa ileterek kalıtsal devamlılığı sağlayan moleküllere nükleik asitler veya yönetici moleküller denir. Nükleik asitler 2 çeşittir.
1-DNA (Deoksiribo nükleik asit)
2-RNA (Ribo nükleik asit)
Biz bu bölümde sadece DNA ‘yı inceleyeceğiz.
DNA, gelişmiş canlılarda hücre çekirdeğinde, mitokondrilerde ve kloroplastlarda bulunur. DNA hücrenin kromozomlarını meydana getirir. Kromozomlar üzerindeki kalıtım birimi gendir. Genler DNA ‘nın anlamlı en küçük birimleridir.
DNA ‘nın görevleri:
a.Hücredeki canlılık olaylarını yönetir. ( Protein sentezi )
b.Kalıtsal karakterlerin ortaya çıkmasını ve taşınmasını sağlar.
c.Kalıtsal karakterlerin oğul döllere aktarılmasını sağlar. ( Üreme olayı )

<IMG src="file:///C:\Users\-\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image002.gif" width=474 height=128 v:shapes="">
DNA birbiri üzerine kıvrılmış merdiven basamağı şeklindeki iki iplikten oluşur.

1.a.DNA Molekülünün Yapısı Nasıldır?

Fosfat (Fosforik asit )
Şeker: Deoksiriboz
Organik Bazlar:Adenin, Guanin, Sitozin ve Timin.
Baz, şeker ve fosfat birleşerek nükleotidleri, nükleotidlerde birleşerek DNA zincirini oluşturur.
DNA ‘nın yapısı, 1953 yılında James Watson ve Francis Crick tarafından belirlenmiş olup, günümüzde Watson- Crick olarak adlandırılan DNA modeli kabul edilmektedir.
DNA birbiri üzerine kıvrılmış merdiven basamağı şeklindeki iki iplikten oluşur.Şekilde görüldüğü gibi iplik kısmında şeker olan deoksiriboz ve Fosfatlar bulunur. Basamak kısmıysa organik bazlardan oluşur.DNA ‘da bulunan bazlar;Adenin (A), Guanin(G), Sitozin (C) ve Timin(T)’dir.
Bir DNA molekülünde daima adenin- timinle, guanin- sitozinle eşleşir ve moleküldeki sayıları birbirine eşittir.
( A = T , G = C ). Moleküldeki organik bazlar hidrojen bağlarıyla birbirini çekerler.

 

 

DİNAMOLARIN TANITILMASI VE ÇALIŞMA PRENSİBİNİN İNCELENMESİ

DENEYİN AMACI: Doğru akım jeneratörleri olan dinamoları tanımak ve çalışmasını kavramak.

HAZIRLIK SORULARI:

1-Güçlü bir elektrik akımı elde etmek için manyetik alan gücünün veya bobinin sarım sayısının önemi nedir?

2-Bisikletin lambasının parlaklığı tekerlek hızına bağlı olarak değişkenlik gösterir. Nedenlerini tartışınız.

KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:

1.elektrik motor modeli

2.mıknatıs

3.bağlantı kablosu

4.800 sarımlı bobin

5.pusula

DENEY DÜZENEĞİ:

<IMG border=0 src="file:///C:\Users\-\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image001.jpg" width=486 height=312 v:shapes="">

DENEYİN YAPILIŞI:

1-Şekildeki düzeneği hazırlayınız.

2-Bağlantı kablolarını motorun yarım bilezikli tarafına bağlayınız.

3-Motorun rotorunu elinizle kasnaklarından döndürürken pusuladaki sapmayı gözleyiniz.

DENEYİN SONUCU:

Elektrik motorun armatürü tek yönlü sabit olarak döndürüldüğünde pusula ibresinin veya ampermetre ibresinin tek yönlü saptığı görülür. Bu da bize dinamolarda  tek yönlü doğru akımın elde edildiğini gösterir.

TEORİK BİLGİ:

            Dinamolar doğru akım jeneratörleridir. Alternatif akım (alternatör) jeneratörlerine benzer fakat dinamolarda armatörler (iletken kapalı devre) kolektöre (metal şeritler veya yarım bilezik, toplaç)  bağlanmıştır.

            Armatörlerin düzgün hareketiyle oluşan indüksiyon akımı kolektörlere gelir. Kolektörlere gelen bu akımlar iletken fırçalar  yardımıyla devreye aktarılır.

  Armatör:Sabit manyetik alan içerisinde döndürülen kapalı iletken devre veya bobindir.

  Kolektör:Armatörde oluşan alternatif akımı doğru akıma çeviren bileziklerdir.

     Statör:Jeneratörlerde düzgün veya manyetik alan oluşturan mıknatıslardır.

 

BASİT BİR ELEKTROMIKNATISIN YAPILMASI

DENEYİN AMACI: Basit bir elektromıknatıs yapmak.

HAZIRLIK SORULARI:

1-Bir çivi üzerine bakır tel sarıp, bu telden akım geçirilirse bir elektromıknatıs yapmış olur muyuz?

2-Günümüzde elektromıknatıslardan hangi alanlarda yararlanmaktayız? Araştırınız.

KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:

1.800 sarımlı bobin (zil bobini)

4.pil yatağı

2.zil çekirdeği

5.bağlantı kablosu

3.inşaat çivisi veya topluiğne

6.anahtar

DENEY DÜZENEĞİ:

<IMG border=0 src="file:///C:\Users\-\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image001.jpg" width=279 height=260 v:shapes="">

<IMG border=0 src="file:///C:\Users\-\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image002.jpg" width=286 height=266 v:shapes="">

DENEYİN YAPILIŞI:

1-Şekildeki devreyi kurunuz.

2-Zil bobinin içine zil çekirdeğini yerleştiriniz.

3-Anahtar açıkken, bobini küçük çivi veya topluiğnelere  yaklaştırınız. Çekmediğini gözleyiniz.

4-Bu defa anahtara basarak devreyi kapatınız; demir çekirdeğin çivi ve topluiğneleri çektiğini gözleyiniz.

5-Anahtarı bırakarak devreyi açınız, askıda olan çivi ve topluiğnelerin yere düştüğünü gözleyiniz.

DENEYİN SONUCU:

Elektromıknatıs üzerinden akım geçtiği müddetçe mıknatıslık özelliği gösterir.

TEORİK BİLGİ:

Bir iletken telden akım geçirilirse,  telin etrafında manyetik bir alan oluşur. Manyetik

alan demir çekirdeğe bir mıknatıslık özelliği kazandırır.  Böyle elde edilen düzeneklere

“ Elektromıknatıs” denir.

              Elektromıknatısın gücünü arttırmak için ya devreden geçen akım arttırılır, ya da

Sarım sayısı arttırılır.




0 Yorum

Yorum Yaz

Yorum yapabilmeniz için üye girişi yapmalısınız.